Donegal County Council Logo

Sa Rannóg Seo

Baile > Seirbhísí > Airgeadas > Cáin Mhaoine Áitiúil a Shocrú

Fachtóir Coigeartaithe na Cánach Maoine Áitiúil a Shocrú

Is é atá sa Cháin Mhaoine Áitiúil cáin bhliantúil ar ghearrtar ar áiteanna cónaithe in Éirinn. Thig le húdarás áitiúil bunráta na Cánach Maoine Áitiúla a athrú laistigh dá cheantar féin faoi uasmhéid de +/- 15%.

 

Cuireadh méadú 15% ar an ráta Cánach Maoine Áitiúla i nDún na nGall don bhliain 2020. Don bhliain 2021, d’fhéadfadh Comhairle Contae Dhún na nGall cinneadh a dhéanamh an ráta Cánach Maoine Áitiúla a choinneáil ag an leibhéal céanna leis an ráta a bhí i bhfeidhm in 2020.  D’fhéadfadh an Chomhairle an ráta a laghdú 15%, ar a mhéad, ón bhunráta.

 

Ní féidir an ráta Cánach Maoine Áitiúil a mhéadú níos mó ná mar atá i bhfeidhm faoi láthair don bhliain 2020. Mar sin féin, i ndiaidh réimse saincheisteanna a chur san áireamh, d’fhéadfadh an Chomhairle an ráta a fhágáil mar an gcéanna leis an bhliain 2020.

  

Thíos faoi seo gheobhaidh tú An Fógra Reachtúil maidir le Fachtóir Coigeartaithe Áitiúil a Shocrú  don bhliain 2021 chomh maith le liosta de Cheisteanna Coitianta chun tuilleadh eolais a sholáthar duit maidir leis an Fhachtóir Coigeartaithe Áitiúil a shocrú.

 

Cáin Mhaoine Áitiúil - Fógra i dtaca le Plé a dhéanamh ar Fhachtóir Coigeartaithe Áitiúil a Shocrú

  

Tá socrú san Acht Airgeadais (Cáin Mhaoine Áitiúil) 2012 (arna leasú) go bhféadfadh baill tofa ar údarás áitiúil glacadh le rún foirmeálta chun an bunráta i dtaca leis an Cháin Mhaoine Áitiúil a athrú, dá gceantar riaracháin féin, faoi chéatadán ar a dtugtar an fachtóir coigeartaithe áitiúil. Ag cruinniú de chuid Chomhairle Contae Dhún na nGall leis an cheist seo a phlé, d'fhéadfadh na baill tofa fachtóir oiriúnacháin áitiúil a shocrú laistigh de raon idir +/- 15% ón bhunráta, nó, d'fhéadfaidís cinneadh a dhéanamh gan an bunráta a athrú.

 

Beidh cruinniú ag Comhairle Contae Dhún na nGall i mí Mheán Fómhair 2020 leis an fhachtóir coigeartaithe áitiúil a shocrú.

 

Fáiltíonn Comhairle Contae Dhún na nGall roimh aighneachtaí ón phobal ar an cheist seo, ag plé ach go háirithe leis na héifeachtaí a d'fhéadfadh a bheith ag aon athrú ar an bhunráta sa Cháin Mhaoine Áitiúil ar ghnólachtaí, ar dhaoine aonair agus ar sheirbhísí údaráis áitiúla.

 

Caithfear aighneachtaí a bheith istigh roimh an 21 Lúnasa 2020 agus caithfear iad a chur chuig:

 

Comhairle Contae Dhún na nGall

Aighneachtaí i dtaca le Cáin Mhaoine Áitiúil (LPT)

Teach an Chontae

Leifear

Contae Dhún na nGall

LPT@donegalcoco.ie

 

 

Sínithe:   Séamus Mac Conghaola

               Príomh-Fheidhmeannach

 

Arna dhátú:    10 Iúil 2020

 

 

Ceisteanna Coitianta

 

Cad é an rud é Cáin Mhaoine Áitiúil (CMÁ)?

 

Is é atá sa Cháin Mhaoine Áitiúil (CMÁ) cáin bhliantúil ar ghearrtar ar gach maoin chónaithe sa Stát agus a tháinig i bhfeidhm in 2013. Bhí íocaíocht leathbhliana le déanamh in 2013, agus íocaíocht iomlán bliana le déanamh in 2014 agus sna blianta ina dhiaidh sin. Is iad na Coimisinéirí Ioncaim a bhailíonn an CMÁ.

 

Cad é an rud é an Fachtóir Coigeartaithe Áitiúil?

 

Thig le húdarás áitiúil bunráta na Cánach Maoine Áitiúla a athrú laistigh dá cheantar féin faoi uasmhéid de 15%.  Ciallaíonn sé seo go dtig le Comhairle Contae Dhún na nGall an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil i gContae Dhún na nGall a mhéadú nó a laghdú in 2021 faoi uasmhéid de 15% ar an bhunráta.

 

Maidir leis an bhliain 2020, ghlac an Chomhairle, ag cruinniú dá gcuid ar an 30 Meán Fómhair 2019, an ráta a mhéadú 15% ón bhunráta.  

 

Cad é a chiallaíonn sé seo don ghnáth-theaghlach?

 

Taispeánann an tábla thíos sampla den ráta Cáin Mhaoine Áitiúil don ghnáth-theaghlach i nDún na nGall i ndiaidh laghdú nó méadú 15% ar an bhunráta. 

 

BANDA LUACHÁLA CMÁ  

BUNRÁTA CMÁ

(TÁILLE MAR A GEARRADH
2014-2019)   

LAGHDÚ 15%   

 MÉADÚ 15%   

€0 - €100,000

€90

€76.50

€103.50

€100,001 - €150,000 

€225

€191.25

€258.75

€150,001 - €200,000

€315

€267.75

€362.25

€200,001 - €250,000

€405

€344.25

€465.75

 

 

 

 

 

 

 

Mar shampla, má tá luach níos lú ná €100,000 ar do theach, beidh €90 de Cháin Mhaoine Áitiúil íoctha agat do gach ceann de na blianta 2014 go dtí 2019; agus is é €103.50 a bheas i bhfeidhm don bhliain 2020.

  

Má fhanann an Cháin Mhaoine Áitiúil mar an gcéanna don bhliain 2021, íocfaidh tú €103.50 le haghaidh Cáin Mhaoine Áitiúil in 2021.  Má théann an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil ar ais go dtí an bunráta, íocfaidh tú €90 le haghaidh Cáin Mhaoine Áitiúil in 2021 (€13.50 níos lú ná 2020). 

 

 

An gcaithfidh an Chomhairle an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil a athrú don bhliain 2021?

 

Ní chaithfidh, d’fhéadfadh an Chomhairle, i ndiaidh na saincheisteanna ar fad a mheas, cinneadh a dhéanamh chun an Cháin Mhaoine Áitiúil a fhágáil ag an ráta céanna le 2020.

 

 

Cén úsáid a bhaineann an Chomhairle as an airgead a bhailítear faoin Cháin Mhaoine Áitiúil?

 

Cuidíonn an t-airgead seo le costais a bhaineann le réimse seirbhísí de chuid na Comhairle a sholáthar, mar shampla leabharlanna, soilsiú poiblí, cothabháil bhóithre, seirbhísí tithíochta, seirbhísí dóiteáin, ag tacú le tograí pobail, ag plé leis an dumpáil mhídhleathach agus ceisteanna bruscair, bainistiú trá agus tograí forbartha turasóireachta, mar shampla.

 

 

Cén tionchar a bheas ag aon athrú sa Cháin Mhaoine Áitiúil ar sheirbhísí de chuid na Comhairle?

 

Má laghdaítear an ráta, beidh laghdú ar an ioncam atá ar fáil don Chomhairle. Dá bharr sin, beidh teorainn leis an líon agus réimse seirbhísí agus tacaíochtaí is féidir a sholáthar sa bhliain 2021.

 

 

Cén uair a dhéanfaidh an Chomhairle cinneadh i dtaca leis an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil i nDún na nGall?

 

Déanfar an cinneadh seo ag cruinniú de chuid na Comhairle go mall i mí Mheán Fómhair 2020.

 

 

An féidir liom mo thuairimí a thabhairt i dtaca le haon mholadh a bheas ann an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil a mhéadú nó a laghdú?

 

 

Is féidir, ba mhaith le Comhairle Contae Dhún na nGall do thuairimí a chluinstin i dtaca le haon mholadh a bheas ann leis an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil a athrú i nDún na nGall. Ba mhaith linn go thuairimí a fháil ar na héifeachtaí a d'fhéadfadh a bheith ag aon athrú ar an bhunráta Cáin Mhaoine Áitiúil ar theaghlaigh, ar dhaoine aonair, ar ghnólachtaí agus ar sheirbhísí de chuid na Comhairle.

 

 

Le d'aighneacht a dhéanamh is féidir leat scríobh chuig:

 

Comhairle Contae Dhún na nGall,

Aighneachtaí i dtaca le Cáin Mhaoine Áitiúil,

Teach an Chontae,

Leifear,

Co. Dhún na nGall

 

nó rphost: LPT@donegalcoco.ie

 

Caithfear gach aighneacht a bheith istigh roimh an 21 Lúnasa 2020.   Níl aon leagan amach áirithe i gceist le haighneachtaí.

 

Beidh gach tuairim a sheolfar chuig an Chomhairle i dtaca leis an phróiseas comhairliúcháin seo, chomh maith le hainmneacha agus seoltaí na ndaoine a thugann na tuairimí sin, beidh siad seo mar chuid de thuairisc riachtanach reachtúil a chuirfear faoi bhráid Chomhairle Contae Dhún na nGall.  Dá réir sin, is féidir go mbeidh siad curtha clúdaithe i miontuairiscí an chruinnithe sin, agus dá bharr sin is féidir go mbeidh siad le feiceáil ar shuíomh idirlín na Comhairle.

 

 

 Cad é a dhéanfaidh an Chomhairle leis na haighneachtaí a gheofar?

 

Déanfaidh na comhairleoirí contae ar Chomhairle Contae Dhún na nGall an t-aiseolas a gheofar ón chomhairliuchán poiblí seo a phlé agus a mheas mar chuid den phróiseas cinnteoireachta.  Cuirfidh an Príomh-Fheidhmeannach achoimre ar na haighneachtaí scríofa ar fáil i bhfoirm tuairisce do na baill tofa. 

 

Agus iad ag déanamh cinneadh ar cé acu ba chóir an ráta a athrú, nó nár chóir, cuirfidh na baill tofa an méid seo a leanas san áireamh:

 

  • Ioncam agus Caiteachas measta don Chomhairle in 2021
  • Staid Airgeadais Chomhairle Contae Dhún na nGall san am i láthair
  • Tionchar measta Airgeadais a bheas ag an ráta athraithe in 2021
  • Aiseolas ón Chomhairliúchán Poiblí

 

FÓGRA MAIDIR LE GLACADH LE RÚN CHUN AN RÁTA CÁIN MHAOINE ÁITIÚIL A ATHRÚ

Déanann an tAcht Airgeadais (Cáin Mhaoine Áitiúil) 2012 (arna leasú), soláthar ar leith le gur féidir leis an údarás áitiúil glacadh le rún oifigiúil chun an bunráta den Cháin Mhaoine Áitiúil a athrú dá limistéar riaracháin féin faoi bhun céatadáin ar a dtugtar an Fachtóir Coigeartaithe Áitiúil. Cuireann Alt 10 de na Rialacháin Cháin Mhaoine Áitiúil (Fachtóir Coigeartaithe Áitiúil) 2014 ceangal ar údarás áitiúil, a bhfuil cinneadh déanta aige an bunráta den cháin mhaoine áitiúil laistigh dá limistéar riaracháin féin a athrú, fógra poiblí a dhéanamh i dtaca leis an chinneadh sin.

 

De bhun fhorálacha Alt 20 den Acht Airgeadais (Cáin Mhaoine Áitiúil) 2012 (arna leasú), tugtar fógra leis seo go bhfuil Comhairle Contae Dhún na nGall i ndiaidh glacadh le rún ag cruinniú ar an 28 Meán Fómhair 2020 á rá gur chóir an bunráta cáin mhaoine áitiúil a choinneáil athraithe faoi bhun méadú 15% don bhliain 2021 maidir le maoine ábhartha cónaithe atá suite laistigh de limistéar riaracháin an údaráis áitiúil.

 

Mar gheall ar an mhéadú 15% a choinneáil don bhliain 2021, fanóchaidh na rátaí do na táillí CMÁ i nDún na nGall don bhliain 2021 mar a bhí siad in 2020.

 

Síniú:             John G. McLaughlin

                        Príomh-Fheidhmeannach

Dáta:              28 Meán Fómhair, 2020

Ceisteanna Coitianta i dtaca le Cáin Mhaoine Áitiúil

Cad é an rud é Cáin Mhaoine Áitiúil (CMÁ)?

 

Is é atá sa Cháin Mhaoine Áitiúil (CMÁ) cáin bhliantúil ar ghearrtar ar gach maoin chónaithe sa Stát agus a tháinig i bhfeidhm in 2013. Bhí íocaíocht leathbhliana le déanamh in 2013, agus íocaíocht iomlán bliana le déanamh in 2014 agus sna blianta ina dhiaidh sin. Is iad na Coimisinéirí Ioncaim a bhailíonn an CMÁ.

 

Cad é an rud é an Fachtóir Coigeartaithe Áitiúil?

 

Thig le húdarás áitiúil bunráta na Cánach Maoine Áitiúla a athrú laistigh dá cheantar féin faoi uasmhéid de 15%.  Ciallaíonn sé seo go dtig le Comhairle Contae Dhún na nGall an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil i gContae Dhún na nGall a mhéadú nó a laghdú in 2021 faoi uasmhéid de 15% ar an bhunráta.

 

Maidir leis an bhliain 2020, ghlac an Chomhairle, ag cruinniú dá gcuid ar an 30 Meán Fómhair 2019, an ráta a mhéadú 15% ón bhunráta.  

 

Cad é a chiallaíonn sé seo don ghnáth-theaghlach?

 

Taispeánann an tábla thíos sampla den ráta Cáin Mhaoine Áitiúil don ghnáth-theaghlach i nDún na nGall i ndiaidh laghdú nó méadú 15% ar an bhunráta. 

 

BANDA LUACHÁLA CMÁ  

BUNRÁTA CMÁ

(TÁILLE MAR A GEARRADH
2014-2019)   

LAGHDÚ 15%   

 MÉADÚ 15%   

€0 - €100,000

€90

€76.50

€103.50

€100,001 - €150,000 

€225

€191.25

€258.75

€150,001 - €200,000

€315

€267.75

€362.25

€200,001 - €250,000

€405

€344.25

€465.75

 

 

 

 

 

 

 

Mar shampla, má tá luach níos lú ná €100,000 ar do theach, beidh €90 de Cháin Mhaoine Áitiúil íoctha agat do gach ceann de na blianta 2014 go dtí 2019; agus is é €103.50 a bheas i bhfeidhm don bhliain 2020.

  

Má fhanann an Cháin Mhaoine Áitiúil mar an gcéanna don bhliain 2021, íocfaidh tú €103.50 le haghaidh Cáin Mhaoine Áitiúil in 2021.  Má théann an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil ar ais go dtí an bunráta, íocfaidh tú €90 le haghaidh Cáin Mhaoine Áitiúil in 2021 (€13.50 níos lú ná 2020). 

 

 

An gcaithfidh an Chomhairle an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil a athrú don bhliain 2021?

 

Ní chaithfidh, d’fhéadfadh an Chomhairle, i ndiaidh na saincheisteanna ar fad a mheas, cinneadh a dhéanamh chun an Cháin Mhaoine Áitiúil a fhágáil ag an ráta céanna le 2020.

 

 

Cén úsáid a bhaineann an Chomhairle as an airgead a bhailítear faoin Cháin Mhaoine Áitiúil?

 

Cuidíonn an t-airgead seo le costais a bhaineann le réimse seirbhísí de chuid na Comhairle a sholáthar, mar shampla leabharlanna, soilsiú poiblí, cothabháil bhóithre, seirbhísí tithíochta, seirbhísí dóiteáin, ag tacú le tograí pobail, ag plé leis an dumpáil mhídhleathach agus ceisteanna bruscair, bainistiú trá agus tograí forbartha turasóireachta, mar shampla.

 

 

Cén tionchar a bheas ag aon athrú sa Cháin Mhaoine Áitiúil ar sheirbhísí de chuid na Comhairle?

 

Má laghdaítear an ráta, beidh laghdú ar an ioncam atá ar fáil don Chomhairle. Dá bharr sin, beidh teorainn leis an líon agus réimse seirbhísí agus tacaíochtaí is féidir a sholáthar sa bhliain 2021.

 

 

Cén uair a dhéanfaidh an Chomhairle cinneadh i dtaca leis an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil i nDún na nGall?

 

Déanfar an cinneadh seo ag cruinniú de chuid na Comhairle go mall i mí Mheán Fómhair 2020.

 

 

An féidir liom mo thuairimí a thabhairt i dtaca le haon mholadh a bheas ann an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil a mhéadú nó a laghdú?

 

 

Is féidir, ba mhaith le Comhairle Contae Dhún na nGall do thuairimí a chluinstin i dtaca le haon mholadh a bheas ann leis an ráta Cáin Mhaoine Áitiúil a athrú i nDún na nGall. Ba mhaith linn go thuairimí a fháil ar na héifeachtaí a d'fhéadfadh a bheith ag aon athrú ar an bhunráta Cáin Mhaoine Áitiúil ar theaghlaigh, ar dhaoine aonair, ar ghnólachtaí agus ar sheirbhísí de chuid na Comhairle.

 

 

Le d'aighneacht a dhéanamh is féidir leat scríobh chuig:

 

Comhairle Contae Dhún na nGall,

Aighneachtaí i dtaca le Cáin Mhaoine Áitiúil,

Teach an Chontae,

Leifear,

Co. Dhún na nGall

 

nó rphost: LPT@donegalcoco.ie

 

Caithfear gach aighneacht a bheith istigh roimh an 21 Lúnasa 2020.   Níl aon leagan amach áirithe i gceist le haighneachtaí.

 

Beidh gach tuairim a sheolfar chuig an Chomhairle i dtaca leis an phróiseas comhairliúcháin seo, chomh maith le hainmneacha agus seoltaí na ndaoine a thugann na tuairimí sin, beidh siad seo mar chuid de thuairisc riachtanach reachtúil a chuirfear faoi bhráid Chomhairle Contae Dhún na nGall.  Dá réir sin, is féidir go mbeidh siad curtha clúdaithe i miontuairiscí an chruinnithe sin, agus dá bharr sin is féidir go mbeidh siad le feiceáil ar shuíomh idirlín na Comhairle.

 

 

 Cad é a dhéanfaidh an Chomhairle leis na haighneachtaí a gheofar?

 

Déanfaidh na comhairleoirí contae ar Chomhairle Contae Dhún na nGall an t-aiseolas a gheofar ón chomhairliuchán poiblí seo a phlé agus a mheas mar chuid den phróiseas cinnteoireachta.  Cuirfidh an Príomh-Fheidhmeannach achoimre ar na haighneachtaí scríofa ar fáil i bhfoirm tuairisce do na baill tofa. 

 

Agus iad ag déanamh cinneadh ar cé acu ba chóir an ráta a athrú, nó nár chóir, cuirfidh na baill tofa an méid seo a leanas san áireamh:

 

  • Ioncam agus Caiteachas measta don Chomhairle in 2021
  • Staid Airgeadais Chomhairle Contae Dhún na nGall san am i láthair
  • Tionchar measta Airgeadais a bheas ag an ráta athraithe in 2021
  • Aiseolas ón Chomhairliúchán Poiblí

 

Rátáil an leathanach

Déan rogha thíos

Léarscáileanna

Map Portal

  • winterweather Image
  • NWGreenway network icon
  • Donegal Tourism Logo
  • Rennet Image
  • NPPR Logo
  • Donegal Gathering Logo
  • Donegal Diaspora Logo
  • Public Art logo
  • Regional Cultural Centre logo
  • Spaceial logo
  • IrishWater
  • LEO